10 bin yıllık siyezin tohumu tescillendi: "Mergüze" ve "Ata"

Anadolu’da geçmişi 10 bin yıl öncesine dayanan siyez buğdayının tohumu "Mergüze" ve "Ata" olarak tescillendi. Atalardan miras kalan siyezin hem gelecek nesillere aktarılması, hem de dünyaya tanıtılması amaçlanıyor.

Yaşam 08.05.2021, 10:14
10 bin yıllık siyezin tohumu tescillendi: "Mergüze" ve "Ata"

Geçmişi 10 bin yıl öncesine dayanan, "Hitit buğdayı" olarak da bilinen siyez buğdayının tohumu, Tarım ve Orman Bakanlığınca "Mergüze" ve "Ata" isimleriyle tescillendi. Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odası, Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, İhsangazi Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü ile İhsangazi Belediyesi tarafından siyez buğdayının tohumunun tescillenmesi amacıyla 2016 yılında çalışma başlatıldı. Proje kapsamında 2016 yılında siyez buğdayı hasat döneminde İhsangazi’den 40, Seydiler’den 5, Kastamonu merkezden 4 ve Devrekani’den de 1 çiftçi olmak üzere toplam 50 çiftçinin tarlasından siyez buğdayı başakları alındı. Toplanan siyez buğdayı başaklarından elde edilen tohumlar, 2016 yılından bu yana her yıl hem İhsangazi ilçesinde, hem de Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü deneme parsellerine ekildi. Tamamlanan çalışma kapmasında siyez tohumları, Tarım ve Orman Bakanlığınca "Mergüze" ve "Ata" isimleriyle tescillendi. Tohum çeşitlerinin Türkiye’nin değişik yerlerinde satışının yapıldığı Tarım Kredi Kooperatifi gibi birliklerde de artık Kastamonu’dan Mergüze ve Ata siyezi ismiyle tohum çeşitleri raflarda yerini alacak.

Kaliteli ürün yetiştirilmesi sağlanacak

Tescilli tohumların Kastamonu ve İhsangazi’ye ciddi kazanımlar getirmesi bekleniyor. Tohumların tescillenmesiyle birlikte verimliliğin ve kalitenin artırılması, üretimde kararlılığın sağlanması, kaliteli ürün yetiştirilmesi sağlanacak. Tohumun tescillenmesiyle siyezin Tarım ve Orman Bakanlığınca kayıt altına alınması, tanınmasına vesile olacak. Sertifikalı tohum olarak Türkiye’de ve yurt dışında satışı, aynı zamanda da bu tohumdan elde edilen ürünlerin satışı yapılabilecek. Ayrıca çiftçiler, Tarım ve Orman Bakanlığının verdiği sertifikalı tohum desteklerinde de yararlanılabilecek.

"Gelecek nesillere aktarılacak"

Projenin kamu, sanayi ve üniversite işbirliğine örnek olduğunu ifade eden Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Oğuz Fındıkoğlu, siyez buğdayının tescillenmesi için 2016 yılında kurumlar arasında yapılan projeye değindi. Tescil ile birlikte, siyez buğdayının gelecek nesillere aktarılacağını belirten Fındıkoğlu, "Atalarımızdan bize miras kalan siyez tohum çeşidini yaşatarak, bizden sonraki nesillere genetiği değişmeden devretmek için ciddi çalışmalar yürüttük. Yaptığımız bu çalışma ile Mergüze ve Ata tohumunu gelecek nesillere taşıyacağız. Siyez artık ilimizin en önemli ve önde gelen değerlerinden biridir. Böylece tüketiciye genetiği bozulmamış bir ürün sağlamanın ve ilimiz ekonomisine yeni bir geçim kaynağı kazandırmanın haklı sevincini yaşıyoruz. Bundan sonraki aşamalarda önce ülkemizin her köşesine sonra da tüm dünyaya tanıtmayı amaçlıyoruz" dedi.

"Farkındalık anlaşıldıkça değeri arttı"

Siyeze olan farkındalığın anlaşıldıkça değerinin de arttığını ifade eden İhsangazi Belediye Başkanı Hayati Sağlık da, şu ifadeleri kullandı:

"Geçmişte üretilen tohum çeşitlerimiz vardı. Bu tohum çeşitlerinin çiftçilerinden toplanarak hem İhsangazi’de, hem Ankara’da deneme parsellerinde deneme üretimleri yapıldı. Nihayetinde 2019 yılında yaptığımız İhsangazi Siyez Festivalinde bu tohum çeşitlerinin isimlendirilmesi noktasında mutabık kaldığımız birkaç tohum çeşidi vardı. Netice itibariyle bu isimlerden en iyi verimi ve en iyi gıda değerini veren ’Mergüze’ oldu. Malumunuz Mergüze, İhsangazi ilçemizin önceki ismidir. Bir diğeri de ’Ata’ siyezi olarak Tarım Bakanlığınca tohum çeşidi olarak tescillenmiştir. Tohum çeşitlerimiz Mergüze ve Ata siyezinin hem ilimize, hem ilçemize, hem ülkemize hayırlı olmasını diliyoruz."

"Tohum olarak satılabilecek"

Tohumculuk Kanununa göre, tohum ticaretinin tescilli veya sertifikalı tohumların dışında yasak olduğuna işaret eden Başkan Sağlık, "Bu iki çeşit, siyez tohumu olarak kayıt altına alındı. Tarım ve Kredi Kooperatiflerimizce ve tohum satış birliklerimizce bu iki çeşit literatürde kayıt altına alınarak, üreticilerimizin kaliteli siyez tohumunu bulmalarına imkan sağlayacak. Artık tohum çeşitleri listesine bakıldığı zaman siyez ile ilgili Türkiye’de tescilli iki tohum karşılarına çıkacak. Bunlardan biri Mergüze, diğeri de Ata siyezi olacak. Bunun yanı sıra Tarım Bakanlığımızca çiftçilerimizin desteklenmesi hususunda sertifikalı tohumlara destek verilmektedir. Özellikle İhsangazili çiftçimiz ve Kastamonulu çiftçilerimiz bu sertifikalı tohumları kullandıkları zaman ilave destek almaları söz konusu olacaktır. Artı çiftçilerimize bir girdi sağlanmış olacak" diye konuştu.

"Gelecek kuşaklara aktarılmasında kazanım sağlayacak"

"Tohum çeşitlerini atalarımızdan devraldık" diyen Başkan Sağlık, sözlerini şöyle noktaladı:

"Bugün bizler bu tohum çeşitlerini yaşatıyoruz. Siyezin geçmişi 10 bin yıl olarak biliniyor. Bir rivayete göre ise siyezin 12 bin yıllık bir geçmişi olduğundan bahsediliyor. Bizden sonraki kuşaklara devredilmesi noktasında bunun bir kültür, bunun bir yaşam tarzı haline getirilmesi için bir takım projeler yürütülüyor. Bu noktada bu iki tohumun tescillenmesi, kayıt altına alınarak gelecek kuşaklara aktarılmasında ciddi bir kazanım sağlayacaktır."

Kaynak: İHA
Yorumlar (0)
22
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30