Beyin hakkında doğru sanılan 15 yanlış

Nöroloji Uzmanı Dr. Arzu Aldemir, “Beynin ilk hücreleri dişi mi?, Ağrı hisseder mi?, Büyük beyinliler daha mı zekidir?” sorularına yanıt vererek beyin hakkında doğru sanılan 15 yanlışı dile getirdi.

Sağlık 20.03.2021, 12:27
Beyin hakkında doğru sanılan 15 yanlış

Dr. Aldemir, açıklamasında, "Çünkü vücudumuzun amiral gemisi olarak tanımlanan beynimiz; düşünce, duygu, davranış ve hareketleri koordine eden devrelerle düzenlenmiş milyarlarca sinir hücresinden oluşan bir muamma hala. Sinir sistemimiz tıpkı karmaşık bir otoyol ağı gibi vücudumuzu beynimize bağlıyor ve beynimiz gelen her veriyi analiz ediyor. Uzayan yaşam süresi ve değişen çevre koşulları nedeniyle beyin ile ilgili hastalıkların da artması onun hakkında daha çok bilgiye ulaşmamızı zorunlu hale getiriyor. Bu kadar muazzam bir organ hakkında yapılan araştırmaların ilerlemesi ve yararları konusunda halkın farkındalığının artırılması için düzenlenen küresel kampanya Beyin Farkındalık Haftası da bu amaca hizmet ediyor. Beyin ve sinirbilim konularına gösterilen önemin bu tür farkındalıklar sayesinde artıyor. Vücudumuzun çeşitli noktalarından beynimize her an milyonlarca sinyal ve ileti gidiyor. Beyin de bu bilgileri nöronlar aracılığıyla değerlendiriyor, eski bilgilerle karşılaştırıyor, nöronlar arasında yeni bağlantılar kuruyor” dedi.

Dr. Arzu Aldemir, beyin hakkındaki şehir efsanelerine de ışık tutan şu bilgileri paylaştı.

“Daha büyük beyne sahip olanlar daha mi zekidir?”

“Yanlış! Sinir hücreleri arası bağlantı yoğunluğu, beyin büyüklüğünden daha önemlidir. Örneğin, Albert Einstein’ın beyni, ortalama bir insanın beyninden daha küçüktü ancak sahip olduğu yoğun bağlantılar sayesinde ortalamanın üzerinde bir zekaya sahipti.”

“İnsan beyni, son 20 bin yılda giderek küçülmüş mü?”

“Doğru! Beynimizin küçüldüğü doğru. Bilim insanları, bunun altında yatan sebepleri şöyle sıralıyor:

‘Hava sıcaklığının artışı ile beraber küçülen vücut hacmi. İnsanların topluluklar halinde yaşamaya başlaması ve sosyal ilişkinin gelişimi ile, çevrelerinden aldıkları yardım sonucunda doğal seleksiyondan korunarak hayatta kalmaları. Hayvanlarda da izlendiği gibi, daha az saldırgan davranışlar yani bir nevi evcilleşme sonucu beyin hacminin küçülmesi’.”

“Beyin eş zamanlı olarak birden fazla işi yürütebilir mi?”

“Yanlış! Beyin, dikkat gerektiren birden fazla işi eş zamanlı sürdüremez. Ancak, bir işi yarıda bırakıp diğerine atlayarak ve sonrasında tekrar bir önceki işe dönerek çalışabilir. Ancak üstün zekalılarda bile, bu tarz bir çalışmanın başarıyı düşürdüğü izlenmiştir.”

“Yeni bilgiler öğrenmek, beyinde yeni hücreler oluşmasını sağlar mı?”

“Yanlış! Öğrenme süreci, beyinde yeni sinir hücreleri oluşturarak değil, var olan sinir hücreler arası bağlantılar gelişmesi ile gerçekleşir. Ne kadar tekrar yapılırsa, bağlantılar o denli yoğunlaşır.”

“Anne karnında, bütün beyin hücreleri dişidir mi?”

Dr. Arzu Aldemir:

“Doğru! Tüm insan yavruları, anne karnında henüz embriyo aşamasında iken bir dişinin beyin hücrelerine sahiptir. Gebeliğin 5-6. haftalarında bu hücreler, erkeklerde bulunan Y kromozomunun etkisi ile üretilen testosterona maruz kalarak değişime uğrar ve erkek beyni şekillenmeye başlar. Testosteron etkisi olmadan, tüm beyinler dişi beyni özelliklerine sahiptir.”

“Beyin ağrıyı hissetmez mi?”

“Doğru! Bu konu, beynin neresine dokunduğunuza göre değişir. Beyni çevreleyen zarlar ve diğer yapılar ağrıyı hissederken beynin kendisine dokunursanız hiçbir şey olmayacak, ağrı algılanmayacaktır.”

“Beyin gelişimi 18 yaşında tamamlanır mı?”

“Yanlış! Beyin gelişimi yetişkin yaşta da devam eder. Özellikle beynin ön bölgesinde bulunan ve mantık yürütme, karar vermeden sorumlu prefrontal korteks insanlarda ortalama 26 yaş civarında gelişimini tamamlayacaktır.”

“Beynin büyük kısmı yağdır mı?”

“Yanlış! Beynin yüzde 75-80 kadarı sudan oluşur. Su oranını dışarda bırakırsak, beyindeki yağ oranı yüzde 60’tır. Bu haliyle beyin, vücudun en yağlı organı kabul edilir ancak yağdan çok su içerir.”

“Beynimizin sadece yüzde 10 kadarını mı kullanıyoruz?”

“Yanlış! Bu inanış, geçmişte bazı araştırmacıların yanlış yorumlarına dayanır. Beynin büyük kısmı sürekli aktif haldedir ve beyinde istirahat halinde bile, örneğin uykudayken, bu aktivite büyük oranda sürmektedir.”

“Sağ beyin yarısını kullananlar daha üretken, sol beyin yarısını kullananlar daha mantıklıdır. Doğru mu?”

“Yanlış! Pek çok insan sağ ya da sol beyinli diye ayrılamaz. Ayrıca hem üretkenlik hem de mantık yürütme, her iki beyin yarısının beraber çalışması ile mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla pek çok beyin fonksiyonu, beynin tek bir yarısına atfedilemez.”

“Omurilik gelişimi, 4-5 yaş civarında mı tamamlanır?”

“Doğru! Beynimizin aksine, omurilik gelişimi 4-5 yaşta tamamlanır. Çevresindeki yapılar ve omurga ise gelişmeye devam eder.”

“Memelilerdeki en büyük beyin, insandadır. Doğru mu?”

“Yanlış! Memelilerde bulunan en büyük beyin, ortalama 8 bin santimetreküplük hacmiyle balinalara aittir. Öte yandan beden büyüklüğüne oranla en büyük beyin, insanda bulunur.”

“İnsanlar beyinde sabit sayıda sinir hücresi ile mi doğar?”

“Yanlış! Beynin hafıza, ruh hali ve ödüllendirme ile ilişkili parçası olan hipokampus, yetişkin yaşa kadar yeni sinir hücreleri oluşturabilir. Öte yandan diğer beyin bölgelerinde yeni sinir hücresi oluşumu izlenmez.”

“Şekerli gıda tüketimi, dikkatte azalma ve hiperaktiviteye yol açar mı?”

“Yanlış! Yıllarca aileler tarafından gerçek olduğuna inanılarak, çocuklarda kısıtlanmış olan şeker alımının, kontrollü bir çalışma ile aslında böyle bir etkisinin olmadığı gösterildi.”

Beyin, az miktarda da olsa elektriksel aktiviteye sahiptir. Doğru mu?

“Yanlış! Beyin, uyanıkken 25 watt elektrik üretir ve bu da bir ampülü yakmaya yetecek kadar çoktur.”

Kaynak: İHA
Yorumlar (0)
14
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Sevilla 32 67
4. Barcelona 30 65
5. Real Betis 32 49
6. Villarreal 32 49
7. Real Sociedad 31 47
8. Osasuna 32 40
9. Granada 30 39
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Celta de Vigo 31 38
12. Levante 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 31 23