Yargıda Pelikan temizliği mi başladı? Flaş analiz

Berat Albayrak'ın istifası sonrası İstanbul ve Ankara cumhuriyet başsavcılarının da Yargıtay üyeliğine atanması, "yargıda yeni dönem mi başlıyor?" sorularına yol açtı.

Gündem 28.11.2020, 10:54 Admin
Yargıda Pelikan temizliği mi başladı? Flaş analiz

T24 yazarı Gökçer Tahincioğlu'nun analizine göre, Atamalar, Berat Albayrak'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan istifası sonrası, yakın grupların tasfiye edildiği ya da "tenzil-i rütbe" yorumlarıyla da karşılandı.

Adalet Bakanlığı ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun, Ankara ve İstanbul'da uzun bir süredir değişiklikler yapmak istediği biliniyordu, ancak başsavcıların herhangi bir idari / kızak göreve değil de Yargıtay üyeliğine atanmaları için "tenzil-i rütbe" yorumunu yapmak mümkün değil. Bununla birlikte, iki ismin değişmesiyle, yargıda yeni bir dönemin başladığını söylemek fazlasıyla iyimser, en azından erken bir yorum.

Albayrak'ın istifasının hemen ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "yargıda, insan hakları alanında reform" söylemi ile kamuoyuna açıklamalar yapması bir süredir tartışılıyor. Ankara'da, yargı reformu, özellikle ekonomi boyutuyla tartışılıyor, yatırımcıların beklentileri, yargının hızlandırılması ve bu alanlardaki sorunların aşılması başlıklarıyla ele alınıyor. Buna karşılık, reform söyleminin hemen ardından Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun aldığı kararlar, yeni bir tartışma yarattı.

11 yeni isim

HSK, Yargıtay'da boşalan üyelikler için yeni isimler belirledi. 11 yeni isim Yargıtay'a üye olarak atandı. Bu isimler arasında özellikle İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı İrfan Fidan ile Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Yüksel Kocaman dikkati çekti.

İki ismin yanı sıra, Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Selfet Giray, İstanbul Ticaret Mahkemesi Başkanı Kemal Güngör, Mersin Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Ercan, Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Doğan, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcısı Ahmet Çiçekli, Adalet Bakanlığı Yüksek Müşaviri Fuzuli Aydoğdu, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Canel Rüzgar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı Savaş Şahinbay, Yargıtay Savcısı Mehmet Beyhan Seçkin de Yargıtay'a seçildi.

Seçilen isimler tanıdık

Ankara ve İstanbul başsavcılarının Yargıtay'a atanmasından önce, üye seçilen diğer isimlere bakmakta fayda var.

Canel Rüzgar'ı kamuoyu, Gezi olayları sırasında başından gaz fişeği ile öldürülen Berkin Elvan'ı vurduğu iddia edilen polis memurunun davasına bakan İstanbul 17. Ağır Ceza Mahkemesi'nin başkanı olması nedeniyle tanıyor.

Selfet Giray ise Akıncı davası ile 10 Ekim Ankara Garı katliamı davasına bakan Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi'ne başkanlık ediyordu.

Fidan ve Kocaman

İstanbul Başsavcısı İrfan Fidan ile Ankara Başsavcısı Yüksel Kocaman ise elbette daha kritik ve tanınan isimler. Kocaman, kısa süre önce helikopterle gittiği tatil, lüks otelde yaptığı balayı ve lüks oteldeki düğünü, nikâhtan hemen sonra eşiyle birlikte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ziyaret etmesiyle gündeme geldi. Kocaman, Ankara'daki kritik birçok dava ve operasyonla ilgili son sözü söyleyen isimdi.

Kocaman'ın, eski HDP Eş Başkanı Selahattin Demirtaş'la ilgili AİHM kararına rağmen verilen, yeni bir soruşturma açılarak verilen tutuklama kararı öncesi Cumhurbaşkanı ile görüşmesi de büyük tartışma yaratmıştı.

İrfan Fidan ise sivil toplum örgütleri temsilcilerinin yargılandığı Büyükada davasından AİHM kararına ve iki kez tahliye, bir kez beraat etmesine rağmen hakkında yeni soruşturma ve dava açılarak cezaevinden tutulan Osman Kavala'ya, barış akademisyenleri davalarından Cumhuriyet gazetesi yazar ve yöneticileri  hakkında açılan davaya kadar çok sayıda tartışmalı soruşturma ve iddianameye imza atan İstanbul savcılıklarını idare ediyordu.

Tenzil-i rütbe değil, Yargıtay

Bu nedenle her iki ismin eşzamanlı olarak, üstelik Berat Albayrak'ın istifası ve "yargıda reform" söylemi sonrası görevden alınması, "yeni bir dönem mi başlıyor?" yorumlarına yol açtı.

İki ismin başsavcılıktan Yargıtay üyeliğine atanması, "terfi yoluyla tenzil-i rütbe" şeklinde de yorumlandı.

Bu yöndeki yorumlar, emniyette yaşanan atamalar söz konusu olduğunda doğru sayılabilir. Örneğin İstanbul Emniyet Müdürü'nün, Emniyet Genel Müdürlüğü'nde bir göreve atanması, genellikle bu şekilde yorumlanır.

Ancak yargı söz konusu olduğunda, Yargıtay'a üye seçilmenin, seçilen açısından bu şekilde yorumlandığını düşünmek mümkün değil. İstanbul dahil tüm il başsavcıları, geçmişten bu yana, Yargıtay üyesi olmayı temel hedef olarak belirler ve yüksek yargıçlığı kariyer açısından en üst nokta olarak görürler. Anayasa Mahkemesi üyesi olmanın, Yargıtay Başkanı ya da eş bir göreve seçilmenin ön şartı Yargıtay üyesi olmaktır.

Başsavcılık çok uzun süre kalınabilecek bir görev olmadığından, Yargıtay üyeliği, iktidar değişikliklerine, iklimin değişmesi gibi olası gelişmelere karşı en etkili ve korunaklı makam olarak görülür. Bu nedenle, iki başsavcının da bugüne kadar yaptıklarına karşılık, ödüllendirildiklerini söylemek yanlış olmaz. Geçmişte, özel yetkili savcılıktan, etkisiz bir başsavcı vekilliğine atanan, Gülen cemaati mensubu firari Zekeriya Öz'ün durumuyla, Yargıtay üyeliğine seçilerek, belki de en kritik dosyalarda oy kullanacak, daire başkanı olabilecek konuma gelen başsavcıların pozisyonunu bir tutmak gerçekçi görünmüyor.

Yargıtay'ın, İstanbul'daki mahkemelerin aksine, Ahmet Altan dosyasında, Cumhuriyet gazetesi davasında farklı yaklaşımlarda bulunduğunu da hatırlatmak gerekir. Bu isimlerin, artık Yargıtay'da da etkin olabilecekleri ve görevdeyken karşı çıktıkları Yargıtay kararlarına etkide bulunabilecekleri ciddi bir ihtimal.

Diğer yandan bakanlık da rahatladı

Terazinin bir de diğer kefesi var. Adalet Bakanlığı'nın, Pelikan / İstanbul grubu olarak da tartışılan kesimin, özellikle İstanbul'daki savcılıklar ve mahkemeler üzerindeki etkisini kırmayı hedeflediği biliniyor. Ancak bunu yaparken vazoyu kırmadan, kırıp dökmeden adımlar atmaya çalıştığı da yargı kulislerinde izleniyor. Yargıtay üyeliğine seçerek iki ismi mutlu eden HSK ve Adalet Bakanlığı'nın, bu kritik noktalar için yeni isimleri atama imkânı elde ettiği için kısmen rahatladığını düşünmek mümkün.

Kritik isme dikkat

Bu değerlendirmeler ışığında, "yeni dönem" yorumlarının erken bir iyimserliği ifade ettiğini söylemek mümkün. HSK'nin, Yargıtay'a seçtiği isimler arasında "kızak görev" olarak nitelenen Adalet Bakanlığı Müşavirliği görevini yürüten Fuzuli Aydoğdu da var. Daha önce HSK Genel Sekreteri olan Aydoğdu'nun, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül'ün isteğiyle bu görevden istifa ettiği, İstanbul grubuna yakın olan Aydoğdu'dan Gül'ün rahatsızlık duyduğu söyleniyordu.

Bu istifa; iktidara yakın medyada, "Abdülhamit Gül'ün FETÖ'ye yakın isimleri Yargıtay'a ve etkin görevlere seçtiği" yönünde iddialar öne sürülmesinden, Gül'ün de bu haberlere örtülü biçimde İstanbul işaret ederek tepki göstermesinden hemen sonra gelmişti.

Son atamalar kapsamında Aydoğdu, kızak görevde bırakılmayarak, Yargıtay üyeliğine seçildi. Bir başka deyişle, kızak görevden, en etkili olabileceği noktaya getirildi.

Sadece İstanbul grubu mu?

İstanbul grubuna yakın isimlerin görevden alındığı ve yeni bir dönemin bu yolla başlatıldığı yorumu, yargının imza attığı tüm hak ihlallerinin de bu gruba yakın isimlerin eseri olduğu kabulüne dayanıyor. Ancak AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulmaması, kanıtsız operasyonlar, ifade özgürlüğünün kullanılmasının tutuklamayla cezalandırılması gibi uygulamalar Türkiye'nin dört bir yanında gerçekleşiyor. Bütün bu süreci sadece bir grubun icra ettiğini ima eden yaklaşımlar, yargının yaygın biçimde içinde bulunduğu sorunlarını hafife alındığı gibi bir izlenim yaratıyor.

Gökçer Tahincioğlu / T24

Yorumlar (0)
12°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13