'Şam ile normalleşme yönündeki ivme hız kazanıyor'

Sedat Ergin, Şam ile normalleşme adımının atılabileceği bir dönemde olduğumuzu belirtti.

Gündem 25.10.2019, 13:26
'Şam ile normalleşme yönündeki ivme hız kazanıyor'

Hürriyet gazetesi yazarı Sedat Ergin, Cumhıurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Soçi’deki “Türkler ve Suriyelilerin sınırda barışı birlikte korumaları gerekecektir. Bu, iki ülke arasında karşılıklı saygıyı esas alan bir işbirliğine dayanmadan mümkün olamaz” sözlerini anımsatarak, “Şam ile normalleşme yönündeki ivme hız kazanıyor” dedi.

Ergin yazısında, “Neresinden bakarsak bakalım gelişmelerin akışı, Türkiye ile Suriye’yi -resmî düzeyde birbirlerine karşı ne kadar birikmiş olumsuz duygu ve kızgınlık taşısalar da- ister istemez kapsamlı bir işbirliğine doğru itiyor” ifadesini kullandı.

Ergin yazısında şunları aktardı:

Önce Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in geçen salı akşamı Soçi’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la birlikte düzenlediği basın toplantısında zirvenin sonuçlarını anlatırken sarf ettiği şu sözlerini bir kez daha hatırlayalım:
“Türkler ve Suriyelilerin sınırda barışı birlikte korumaları gerekecektir. Bu, iki ülke arasında karşılıklı saygıyı esas alan bir işbirliğine dayanmadan mümkün olamaz.”

Putin’in bu ifadesinden ilk bakışta Türkiye ile Suriye’nin sınırda birlikte yürütecekleri bir işbirliğinin başlayacağını anlayabiliriz. Gelgelelim, 10 maddelik ortak açıklama metninde iki ülke arasında doğrudan işbirliğine dönük bir düzenleme yer almıyor.

Yer almıyor, ancak açıklamada getirilen mekanizmanın tasarımı dikkate alınırsa, Türkiye ile Suriye’nin -ister dolaylı, ister doğrudan- sahada kaçınılmaz olarak işbirliği yapmak, diyalog yürütmek zorunda kalacakları bir döneme girdikleri de ortaya çıkıyor. En azından şu nedenle: Sınırın Fırat’ın doğusunda kalan 320 kilometrelik bir hayli geniş bir bölümünde, Türk Silahlı Kuvvetleri ile Suriye sınır muhafızlarının görev alanları belli bir derinlikte örtüşme halinde olacaktır.

*

Mutabakata göre, Fırat’ın doğusunda TSK’nın doğrudan kontrolündeki Tel Abyad-Resulayn arasındaki 120 kilometrenin dışında kalan 320 kilometrelik sınır hattında, önceki gün itibarıyla Suriye sınır muhafızları ve Rus askeri polisi birlikte sahaya çıkmış bulunuyor. Görevleri, buradaki silahlı YPG unsurlarının sınır boyunca 30 kilometrelik derinlikteki alandan dışarı çıkartılmasıdır.

Suriye ve Rusya’nın birlikte çalışacağı 30 kilometre derinliğindeki bu alanın sınıra bitişik 10 kilometrelik koridorunda Rus askeri polisi aynı zamanda TSK ile de ortak devriye faaliyeti yürütecektir.

Görüleceği gibi, TSK ile Suriye sınır muhafızları işbirliği yapmasalar da, 10 kilometrelik koridorda sahada yakın koordinatlarda hareket halinde olacaklardır.

*

Durumu daha ilginç kılan bir nokta daha var. Bu, Moskova’daki İnterfaks ajansının önceki gün Rusya Savunma Bakanlığı kaynaklarına dayanarak geçtiği bir haritalı haberde söz edilen sınır düzenlemesiyle ilgilidir. Habere göre, sınırın TSK’nın tek başına kontrol ettiği bölgenin dışındaki alanlarında Suriye sınır muhafızları toplam 15 gözlem noktası kuracaktır. Sınıra bitişik bu gözlem noktalarının 5’i batıda Tel Abyad ile Fırat arasında, 10’u ise doğuda Resulayn’dan Irak sınırına kadar uzanan bölgede yer alacaktır. Haberde bu gözlem noktalarını Rus askeri polisinin de kullanacağı belirtiliyor.

Bu haber aslında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un salı gecesi “Bu mutabakat çerçevesinde üstlenilen aksiyonlar, (...) Suriye sınır muhafızlarının sınıra gelecek olmalarını da sağlıyor ki, bu çok önemlidir” şeklindeki sözleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Bu gözlem noktaları, TSK ile Rus askerlerinin ortak keşif faaliyeti yürütecekleri alanda olacaktır. Muhtemeldir ki Ruslar, sahada herhangi bir yanlış anlama olmaması için TSK ile Suriye sınır muhafızları arasında bir köprü görevi üstlenecektir.

Aynı zamanda Soçi Mutabakatı’nın dördüncü maddesinde, Rusya’nın Türkiye ile Suriye arasındaki Adana Anlaşması’nın uygulanmasını “kolaylaştıracağının” belirtilmiş olması da Moskova’nın yeni dönemde Ankara-Şam arasında oynayacağı köprü rolünü ortaya koyuyor.

*

Neresinden bakarsak bakalım gelişmelerin akışı, Türkiye ile Suriye’yi -resmi düzeyde birbirlerine karşı ne kadar birikmiş olumsuz duygu ve kızgınlık taşısalar da- ister istemez kapsamlı bir işbirliğine doğru itiyor.

Geçen salı günü yaklaşık altı buçuk saat süren zirvenin önemli bir bölümünde Putin’in Erdoğan’ı Ankara ile Şam arasında bir normalleşmenin başlaması yönünde ikna çabasıyla geçirdiğini tahmin etmek güç değildir.

Kaldı ki Erdoğan’ın salı gecesi Soçi’den Ankara’ya dönerken uçakta yaptığı açıklama da, ilişkilerde siyasi düzeyde yeni bir iklimin belirdiğinin ipucu olarak görülebilir. Bir gazetecinin “Bundan sonra Türkiye ve Suriye rejimi arasında farklı bir ilişki modeli geliştirilmesi söz konusu olabilir mi?” sorusuna Erdoğan’ın verdiği yanıt bu bağlamda bir hayli dikkat çekicidir.

“Bundan sonraki süreçle ilgili olarak biz başta Rusya-Suriye münasebetlerinden hareketle kendimiz için bunu çok daha isabetli bir yol olarak görüyoruz ve bugünkü görüşmelerde de bunun bu süreci çok daha kolay kılacağını gördük ve buna inandık” diye söze giriyor Erdoğan ve devam ediyor:

“Temennim odur ki, bundan sonraki süreçte de biz bu münasebetleri kolaylaştıracak adımları Dışişleri Bakanlığı olsun, Savunma Bakanlığı olsun, istihbarat olsun, bunları devreye sokarak Rusya tarafından bu işi sürekli gündeme aldık ve gündemde de... Bunlar zaman zaman bize olumlu neticeler de verdi. Bundan sonraki süreçte de biz bunları tabii yine kullanacağız, bundan istifade de edeceğiz.”

Erdoğan’ın bu ifadeleri -muğlak yönleri olmakla birlikte- yine de Şam ile ilişkilerin normalleşmesi yönünde kapıyı aralayan bir işaret olarak değerlendirilebilir.

Yorumlar (0)
1
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12